Shloka 90
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
“जिस समय युवनाश्वपुत्र मान्धाताने रणभूमिमें राजा अड्भारके साथ युद्ध किया था, उस समय देवताओंने ऐसा समझा कि “उनके धनुषकी टंकारसे सारा आकाश ही फट पड़ा है! ८९ ।। यत्र सूर्य उदेति सम यत्र च प्रतितिष्ठति । सर्व तद् यौवनाश्चस्य मान्धातु: क्षेत्रमुच्यते,“जहाँ सूर्य उदय होते हैं वहाँसे लेकर जहाँ अस्त होते हैं वहाँतकका सारा देश युवनाश्वपुत्र मान्धाताका ही राज्य कहलाता था
vāyudeva uvāca | yasmin samaye yuvanāśva-putro māndhātā raṇabhūmau rājñā aḍbhārakena saha yuddham akarot, tasmin samaye devā evam amanyanta—“tasya dhanuṣaḥ ṭaṅkāreṇa sarvam ākāśam iva vidīrṇam!” | yatra sūrya udeti yatra ca pratitiṣṭhati, sarvaṃ tad yuvanāśvasya māndhātuḥ kṣetram ucyate ||
Ваю сказал: когда Мандхата, сын Юванашвы, сражался на поле брани с царём Адбхаракой, боги почувствовали, будто само небо раскололось от громового звона его тетивы. От места восхода солнца до места его заката вся та земля называлась царством Мандхаты, сына Юванашвы — образ верховной власти, основанной на героической доблести и на трепете, который она внушает даже богам.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The passage uses hyperbolic cosmic imagery to convey how extraordinary valor and disciplined martial power can establish widely acknowledged sovereignty; fame and authority arise when strength is coupled with the capacity to protect and prevail.
Vāyu recounts Māndhātā’s battle with King Aḍbhāraka. The gods are struck by the sound of Māndhātā’s bow, and the text then describes the vast extent of Māndhātā’s dominion—symbolically spanning from sunrise to sunset.