Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara

Fever

आनन्द: कर्मणां सिद्धि: प्रतिपत्ति: परा गति: | सात््विकस्य निमित्तानि भावान्‌ संश्रयते स्मृति:

Ānandaḥ karmaṇāṁ siddhiḥ pratipattiḥ parā gatiḥ | sāttvikasya nimittāni bhāvān saṁśrayate smṛtiḥ ||

Асита сказал: «Ананда (радость), сукха (благополучие), успешное завершение деяний, способность к правильному разумению и высшая цель — таковы опоры саттвического склада. Память (smṛti) саттвического человека держится на этих состояниях; потому и во сне, как и наяву, он вспоминает и пребывает в радости и подобном ей».

आनन्दःjoy, bliss
आनन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootआनन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्मणाम्of actions
कर्मणाम्:
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
सिद्धिःsuccess, accomplishment
सिद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
प्रतिपत्तिःunderstanding, attainment
प्रतिपत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रतिपत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
पराsupreme, highest
परा:
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Nominative, Singular
गतिःcourse, goal, state
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
सात्त्विकस्यof the sāttvika (one of sattva-nature)
सात्त्विकस्य:
TypeAdjective
Rootसात्त्विक
FormMasculine, Genitive, Singular
निमित्तानिcauses, occasions, grounds
निमित्तानि:
Karta
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Nominative, Plural
भावान्states, feelings
भावान्:
Karma
TypeNoun
Rootभाव
FormMasculine, Accusative, Plural
संश्रयतेresorts to, takes refuge in, depends on
संश्रयते:
TypeVerb
Rootसम्-श्रि
FormPresent, Third, Singular, Ātmanepada
स्मृतिःmemory, recollection
स्मृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootस्मृति
FormFeminine, Nominative, Singular

असित उवाच

A
Asita

Educational Q&A

A sāttvika person’s inner life is anchored in four wholesome supports—joy, successful right action, clear understanding, and orientation toward the highest goal. Because memory follows one’s dominant disposition, the sāttvika mind naturally recollects and gravitates toward these uplifting states even in dreams.

In the didactic discourse of Śānti Parva, Asita explains markers of the sāttvika temperament. He describes how mental impressions and recollection (smṛti) align with sattva, shaping both waking conduct and dream-experience toward constructive, dharmic ends.