Shloka 6
पापात्म-धर्मात्म-लक्षणम् तथा निर्वेदेन मोक्षमार्गः | Marks of the Sinful and the Righteous; Dispassion (Nirveda) as a Path to Liberation
Devanagari script
अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावी तथोच्यते । बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना,जो दूरतककी बात नहीं सोच सकते, ऐसे मन्दबुद्धि मानवोंने उसे आलसीकी उपाधि दे दी। उसे दुर्बुद्धि कहा जाने लगा
Transliteration
alasagrahaṇaṁ prāpto durmedhāvī tathocyate | buddhilāghavayuktena janenādīrghadarśinā ||
Translation
Бхишма сказал: «Стоит человеку получить клеймо “ленивого”, как его начинают называть и “тупоумным”. Люди с поверхностным пониманием и без дальнего взгляда поспешно навешивают ярлыки—зовут его ленивым и неразумным,—потому что не способны постичь то, что лежит за пределами ближайшего мгновения.»
Word by Word
अलसग्रहणम्the taking/attribution of (the label) ‘lazy’
अलसग्रहणम्:
Karma
TypeNoun
Rootअलस-ग्रहण
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्तःhaving obtained / came to be (so called)
प्राप्तः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormPast (perfective), Singular, Masculine, Nominative
दुर्मेधावीdull-witted / of bad intellect
दुर्मेधावी:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्मेधाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus / in that way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उच्यतेis called / is said
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
बुद्धिलाघवयुक्तेनby one endowed with lightness/shallowness of intellect
बुद्धिलाघवयुक्तेन:
Karana
TypeAdjective
Rootबुद्धि-लाघव-युक्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
जनेनby a person
जनेन:
Karana
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Instrumental, Singular
अदीर्घदर्शिनाby one who is not far-sighted / short-sighted
अदीर्घदर्शिना:
Karana
TypeAdjective
Rootअ-दीर्घ-दर्शिन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes