Shloka 5
अध्याय २५६ — श्रद्धा, अहिंसा, स्पर्धा-त्यागः
Tūlādhāra–Jājali: Faith, Non-harm, and Renunciation of Rivalry
महादेव! यह पृथ्वीदेवी भारी भारसे पीड़ित हो सदा मुझे प्रजाके संहारके लिये प्रेरित करती रही है; क्योंकि यह जगत्के भारसे समुद्रमें डुबी जा रही है ।। यदाहं नाधिगच्छामि बुद्धया बहु विचारयन् । संहारमासां वृद्धानां ततो मां क्रोध आविशत्,जब बहुत विचार करनेपर भी मुझे इन बढ़ी हुई प्रजाओंके संहारका कोई उपाय न सूझा, तब मुझे क्रोध आ गया
mahādeva! iyaṃ pṛthivīdevī bhārī bhārasena pīḍitā sadā māṃ prajā-saṃhārāya prerayitavatī; yasmād iyaṃ jagad-bhāreṇa samudre nimajjatīva. yadāhaṃ nādhigacchāmi buddhyā bahu vicārayan saṃhāram āsāṃ vṛddhānāṃ tato māṃ krodha āviśat.
Нарада сказал: «О Махадева! Богиня-Земля, раздавленная чрезмерным бременем, непрестанно побуждала меня к уничтожению тесных множеств, ибо под тяжестью мира она словно тонет в океане. Но когда, сколько ни размышлял я, разум мой не находил средства истребить эти чрезмерно разросшиеся народы, тогда во мне поднялся гнев.»
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames social and moral imbalance as a ‘burden’ on Earth, implying that unchecked growth and disorder require restoration of cosmic balance; it also warns that even a sage’s deliberation can be overtaken by krodha when no righteous remedy is seen.
Nārada addresses Mahādeva, reporting that Earth, overwhelmed by the world’s weight, repeatedly urges him toward a destructive remedy. After prolonged reflection fails to reveal a method for reducing the swollen multitudes, Nārada admits that anger seized him.