Shloka 19
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
केचित् पुरुषकार तु प्राहु: कर्मसु मानवा: । दैवमित्यपरे विप्रा: स्वभावं भूतचिन्तका:,कुछ लोग कर्मोंकी सिद्धिमें पुरुषार्थको ही प्रधान मानते हैं। दूसरे ब्राह्मण दैवको प्रधानता देते हैं और भूतचिन्तक नास्तिकगण स्वभावको ही कार्यसिद्धिका कारण बताते हैं
kecit puruṣakāraṃ tu prāhuḥ karmasu mānavāḥ | daivam ity apare viprāḥ svabhāvaṃ bhūtacintakāḥ ||
Вьяса сказал: Среди людей одни утверждают, что в успехе дел главным является личное усилие (puruṣakāra). Другие — учёные брахманы — называют решающей силой судьбу (daiva). А те, кто рассуждает об элементах и отрицает высшее водительство, заявляют, что лишь врождённая природа (svabhāva) приводит деяния к их плоду.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse presents three competing explanations for the success of actions—personal effort (puruṣakāra), destiny/providence (daiva), and innate nature (svabhāva)—inviting reflection on moral responsibility and how one should attribute outcomes.
In Śānti Parva’s reflective discourse, Vyāsa introduces a philosophical debate by reporting differing viewpoints held by various groups, setting up a broader inquiry into causality, agency, and the grounds for ethical action.