आत्मदर्शन-उपदेशः (Ātma-darśana Upadeśa) — Mind, Senses, and the All-pervading Self
पित्र्ये राग्यहनी मास: प्रविभागस्तयो: पुनः । शुक्लो5ह: कर्मचेष्टायां कृष्ण: स्पप्नाय शर्वरी
pitrye rātryahani māsaḥ pravibhāgas tayoḥ punaḥ | śuklo 'haḥ karmaceṣṭāyāṃ kṛṣṇaḥ svapnāya śarvarī ||
Вьяса объясняет иной счёт времени в мире Питров (Предков): то, что люди считают одним месяцем, для Питров составляет полные сутки — день и ночь. Светлая половина месяца (śukla pakṣa) — их «день», время деятельности и исполнения их функций; тёмная половина (kṛṣṇa pakṣa) — их «ночь», время отдыха и сна. Это наставление помещает человеческую обрядовую жизнь в более широкий нравственный космос, подразумевая, что поведение и приношения должны быть согласованы с невидимым порядком и совершаться регулярно и с благоговением.
व्यास उवाच
Time is relative across realms: the Pitṛs experience a different day-night cycle, where a human month equals their full day and night. This frames human observances within a broader dharmic cosmos and encourages disciplined, timely performance of duties and ancestral rites.
Vyāsa is instructing about cosmological time-reckoning connected with the ancestors (Pitṛs), explaining that the bright fortnight corresponds to their active daytime and the dark fortnight to their restful night.