ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
क्षमस्व नचिरादिन्द्र त्वामप्युपगमिष्यति । इन्द्र! मैं सदा सावधान रहता था
kṣamasva nacirād indra tvām apy upagamiṣyati |
Бхишма сказал: «Прости меня, о Индра. Вскоре Время придёт и к тебе. Хотя я всегда был настороже, если неумолимое Время смогло поразить меня, то скоро поразит и тебя. Прости мне эти горькие слова истины».
भीष्म उवाच
No one—however powerful or vigilant—can escape Kāla (Time/Death). Speaking this truth may be harsh, yet it is ethically necessary to cultivate humility, detachment, and right understanding of impermanence.
Bhīṣma addresses Indra and asks forgiveness for stating a painful reality: since Time has overtaken Bhīṣma despite his carefulness, Indra too will inevitably be approached by Time. The line underscores the universal reach of mortality.