Shloka 21
Śrī–Indra–Bali Saṃvāda: The Departure and Fourfold Placement of Lakṣmī
Devanagari script
जातिनिर्वेदमुक्त्वा स कर्मनिर्वेदमब्रवीत् | कर्मनिर्वेदमुक्त्वा च सर्वनिर्वेदमब्रवीत्,उन्होंने 'जातिनिर्वेद'* का वर्णन करके “कर्मनिर्वेद'* का उपदेश किया। तत्पश्चात् 'सर्वनिर्वेद'* की बात बतायी
Transliteration
jātinirvedam uktvā sa karmanirvedam abravīt | karmanirvedam uktvā ca sarvanirvedam abravīt |
Translation
Бхишма сказал: Сначала он разъяснил отрешённость, возникающую из положения и рождения (jāti-nirveda), затем научил отрешённости от самого действия (karma-nirveda). А изложив отрешённость от действия, он продолжил говорить о всеобъемлющей, полной отрешённости (sarva-nirveda).
Word by Word
जाति-निर्वेदम्disgust/indifference regarding birth/caste (jati)
जाति-निर्वेदम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाति + निर्वेद
FormMasculine, Accusative, Singular
उक्त्वाhaving said/uttered
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्म-निर्वेदम्disgust/indifference regarding action (karma)
कर्म-निर्वेदम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन् + निर्वेद
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
कर्म-निर्वेदम्disgust/indifference regarding action (karma)
कर्म-निर्वेदम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन् + निर्वेद
FormMasculine, Accusative, Singular
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सर्व-निर्वेदम्complete/total disgust (universal indifference)
सर्व-निर्वेदम्:
Karma
TypeNoun
Rootसर्व + निर्वेद
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes