Shloka 31
बलीन्द्रसंवादः — Kāla, Anityatā, and the Limits of Agency
Mahābhārata 12.217
Devanagari script
कषायवर्जिति ज्ञानं येषामुत्पद्यते चलम् । यान्ति ते5पि परॉल्लोकान् विमुच्यन्ते यथाबलम्,जिन्हें राग आदि दोषोंसे रहित अस्थायी ज्ञान प्राप्त होता है, वे भी उत्तम लोकोंको प्राप्त होते हैं। तदनन्तर साधन-बलसे पूर्ण ज्ञान प्राप्त करके वे मोक्ष प्राप्त कर लेते हैं
Translation
Те, у кого возникает знание ещё неустойчивое, но свободное от скверн — страсти и прочих пороков, — достигают также высших миров. Затем, сообразно силе своей практики, они обретают совершенное знание и достигают освобождения.
Word by Word
कषायवर्जितम्free from passions/impurities
कषायवर्जितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकषाय-वर्जित
FormNeuter, Nominative, Singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Nominative, Singular
येषाम्of whom/for whom
येषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
उत्पद्यतेarises/is produced
उत्पद्यते:
TypeVerb
Rootउत्-पद्
FormPresent, 3, Singular, Atmanepada
चलम्unstable/temporary
चलम्:
Karta
TypeAdjective
Rootचल
FormNeuter, Nominative, Singular
यान्तिgo/attain
यान्ति:
TypeVerb
Rootया
FormPresent, 3, Plural, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
परान्higher/superior
परान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Accusative, Plural
लोकान्worlds/realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
विमुच्यन्तेare released/are freed
विमुच्यन्ते:
TypeVerb
Rootवि-मुच्
FormPresent, 3, Plural, Atmanepada
यथाaccording to/as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
बलम्strength/capacity
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes