Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa
ऑपनआक्रात बछ। 2 त्रेषष्ट्याधिकशततमोब< ध्याय: काम
yudhiṣṭhira uvāca | yataḥ prabhavati krodhaḥ kāmo vā bharatarṣabha | śoko moho ’vadhititsā ca parāsutvaṃ tathā madaḥ |
Юдхиштхира сказал: «О бык среди Бхарат, о премудрый прадед! Откуда возникают эти пороки: гнев и желание; скорбь и омрачение; побуждение поступать против правого установления; стремление погубить других; и опьяняющая гордыня? Прошу, разъясни их истинный источник ясно и точно.»
युधिछिर उवाच
The verse frames an ethical inquiry: major inner faults—anger, desire, grief, delusion, transgressive impulse, murderous hostility, and pride—have identifiable causes, and understanding their origin is the first step toward their restraint and removal.
In Śānti Parva’s instruction section, Yudhiṣṭhira respectfully asks the elder teacher (Bhīṣma) to explain the causal source of destructive mental states, setting up a discourse on diagnosing and overcoming moral and psychological दोष (doṣas).