अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
शौनकने कहा--राजन्! तुमने ऐसी प्रतिज्ञा की है, इससे जान पड़ता है कि तुम्हारा मन पापकी ओरसे निवृत्त हो गया है; इसलिये मैं तुम्हें धर्मका उपदेश करूँगा; क्योंकि तुम श्रीसम्पन्न, महाबलवान् और संतुष्टचित हो। साथ ही स्वयं धर्मपर दृष्टि रखते हो ।।
śaunaka uvāca—rājan! tvayā īdṛśī pratijñā kṛtā; tasmāt pratīyate yat tava manaḥ pāpāt nivṛttam. ataḥ ahaṃ te dharmam upadiśāmi; yataḥ tvaṃ śrī-sampannaḥ, mahā-balavān, saṃtuṣṭa-cittaś ca; sārdhaṃ ca svayaṃ dharme dṛṣṭiṃ dharasi. purastād dāruṇo bhūtvā su-citrataram eva tat | anugṛhṇāti bhūtāni svena vṛttena pārthivaḥ ||
Шаунака сказал: «О царь! Раз ты дал такую клятву, видно, что твой ум отвратился от греха; потому я наставлю тебя в дхарме. Ибо ты наделён благополучием, великой силой и довольным сердцем, и сам устремляешь взор к праведности. Воистину дивно, когда правитель, быв прежде суровым, затем принимает кротость и своим правым поведением являет милость и защиту всем живым существам».
शौनक उवाच
A ruler’s true excellence lies in turning away from wrongdoing and governing through dharma: even if once severe, the king becomes admirable when he adopts gentleness and benefits all beings through upright personal conduct.
Śaunaka addresses a king who has taken a morally significant vow, infers that the king’s mind has withdrawn from sin, and therefore begins to teach dharma, praising the rare transformation of a harsh ruler into a compassionate protector.