Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Gautama–Yama Saṃvāda: Mātṛ-Pitṛ-Ṛṇa (Debt to Parents) and Śubha-Loka Attainment

स पूजामृषिभिर्दत्तां सम्प्रगृह्ा नराधिप: । अपृच्छत्‌ तापसान्‌ सर्वास्तपसो वृद्धिमुत्तमाम्‌,ऋषियोंद्वारा किये गये उस स्वागत-सत्कारको ग्रहण करके राजाने भी उन सब तापसोंसे उनकी तपस्याकी भलीभाँति वृद्धि होनेका समाचार पूछा

sa pūjām ṛṣibhir dattāṃ sampragṛhya narādhipaḥ | apṛcchat tāpasān sarvān tapaso vṛddhim uttamām ||

С почтением приняв почести и гостеприимство, оказанные мудрецами, царь затем расспросил всех подвижников о наилучшем возрастании их аскезы — как поистине преуспевает их духовная дисциплина.

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
पूजाम्honour, reception
पूजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
ऋषिभिःby the sages
ऋषिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
दत्ताम्given
दत्ताम्:
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
सम्प्रगृह्यhaving accepted
सम्प्रगृह्य:
TypeIndeclinable
Rootसम् + प्र + ग्रह् (धातु) → सम्प्रगृह्य (क्त्वान्त अव्यय)
Formक्त्वा/ल्यप् (absolutive)
नराधिपःthe king (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अपृच्छत्asked
अपृच्छत्:
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन
तापसान्the ascetics
तापसान्:
Karma
TypeNoun
Rootतापस (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
तपसःof austerity
तपसः:
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुं, षष्ठी, एकवचन
वृद्धिम्increase, progress
वृद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
उत्तमाम्excellent, best
उत्तमाम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन

भीष्म उवाच

B
Bhishma
T
the king (narādhipa)
S
sages (ṛṣi)
A
ascetics (tāpasa)