Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Śīla-prāpti and Śīla-lakṣaṇa (शीलप्राप्ति-शीललक्षणम्) | On the Acquisition and Marks of Character

विषयाश्नैव कार्त्स्नयेन सर्व आहारसिद्धये । मूलमेतत्‌ त्रिवर्गस्य निवृत्तिमोक्ष उच्यते,सम्पूर्ण विषय पूर्णतः इन्द्रियोंके उपभोगमें आनेके लिये हैं। यही धर्म, अर्थ और कामका मूल है, इससे निवृत्त होना ही “मोक्ष” कहा जाता है

viṣayāś caiva kārtsnyena sarva āhāra-siddhaye | mūlam etat trivargasya nivṛtti-mokṣa ucyate ||

Бхишма сказал: «Объекты чувств во всей полноте существуют ради удовлетворения всех видов “потребления” и наслаждения. В этом — самый корень трёх целей жизни: дхармы, артхи и камы. Отворачивание от этой зависимости от чувственных объектов и называется “мокша” (освобождение).»

विषयाःsense-objects
विषयाः:
Karta
TypeNoun
Rootविषय
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कार्त्स्न्येनin entirety/wholly
कार्त्स्न्येन:
Karana
TypeNoun
Rootकार्त्स्न्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
आहारसिद्धयेfor the accomplishment of sustenance/food
आहारसिद्धये:
Sampradana
TypeNoun
Rootआहारसिद्धि
FormFeminine, Dative, Singular
मूलम्root/basis
मूलम्:
Karta
TypeNoun
Rootमूल
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
त्रिवर्गस्यof the three aims (dharma-artha-kama)
त्रिवर्गस्य:
TypeNoun
Rootत्रिवर्ग
FormMasculine, Genitive, Singular
निवृत्तिःcessation/withdrawal
निवृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootनिवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
मोक्षःliberation
मोक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootमोक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
उच्यतेis said/called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Passive, Third, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma