Shloka 36
Nakula’s Counsel on Yajña, Dāna, and Tyāga (नकुलोपदेशः—यज्ञदानत्यागविचारः)
Devanagari script
एतस्मिन् वर्तमानस्य विधावप्रतिषेधिते । ब्राह्मणस्य महाराज नोच्छित्तिविद्यते क्वचित्,महाराज! इस गृहस्थ-आश्रममें ही रहकर वेद-विहित कर्ममें लगे हुए ब्राह्मगका कभी उच्छेद (पतन) नहीं होता
Transliteration
etasmin vartamānasya vidhāv apratiṣedhite | brāhmaṇasya mahārāja nocchittir vidyate kvacit ||
Translation
О великий царь, для брахмана, пребывающего в этом состоянии (домохозяина) и следующего ведическому, не запрещённому укладу жизни, нигде нет ни гибели, ни падения. Оставаясь в грихастха-ашраме и исполняя предписанные обязанности, он не приходит к разорению.
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
वर्तमानस्यof one who is abiding/engaged
वर्तमानस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवर्तमान (वृत् धातोः शतृ-प्रत्ययान्तः)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
विधौin the prescribed rule/ordinance
विधौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Locative, Singular
अप्रतिषेधितेnot prohibited
अप्रतिषेधिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअप्रतिषेधित (प्रतिषिध् धातोः क्त-प्रत्ययान्तः, नञ्-पूर्वकः)
FormMasculine, Locative, Singular
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उच्छित्तिःdestruction/ruin (fall)
उच्छित्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootउच्छित्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
विद्यतेexists/is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (लट्, आत्मनेपद; ‘विद्यते’ = ‘exists’)
FormPresent (Lat), Third, Singular, Atmanepada
क्वचित्ever/anywhere/at any time
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
नकुल उवाच
Characters & Entities
N
NakulaM
Mahārāja (the king addressed)B
BrāhmaṇaG
Gṛhastha-āśrama (householder stage of life)V
Veda (as source of vidhi)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes