Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Śānti Parva 116: Criteria for Royal Servants and Administrative Competence (भृत्य-गुण-प्रश्नः / राजसेवक-लक्षणम्)

समदुःखसुखा यस्य सहाया: प्रियकारिण: । अर्थचिन्तापरा: सत्या: स राज्यफलमश्रुते,जिसके सहायक राजाके सुखमें सुख और दु:खमें दुःख मानते हों, सदा उसका प्रिय करनेवाले हों और राजकीय धन कैसे बढ़े--इसकी चिन्तामें तत्पर तथा सत्यवादी हों, वह राजा राज्यका फल पाता है

samaduḥkhasukhā yasya sahāyāḥ priyakāriṇaḥ | arthacintāparāḥ satyāḥ sa rājyaphalam aśnute ||

Бхишма сказал: «Тот царь поистине вкушает плоды верховной власти, чьи спутники разделяют его радость и горе как свои, всегда стараются делать ему угодное, бдительно заботятся о приумножении богатств царства и неизменно держатся истины. Такие помощники — верные, рассудительные и правдивые — делают царствование плодотворным и устойчивым.»

समदुःखसुखाःequal in sorrow and happiness
समदुःखसुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमदुःखसुख
FormMasculine, Nominative, Plural
यस्यwhose
यस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
सहायाःhelpers, allies, attendants
सहायाः:
Karta
TypeNoun
Rootसहाय
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रियकारिणःdoing what is pleasing (to him)
प्रियकारिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रियकारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
अर्थचिन्तापराःintent on thinking about wealth/affairs
अर्थचिन्तापराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअर्थचिन्तापर
FormMasculine, Nominative, Plural
सत्याःtruthful
सत्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्य
FormMasculine, Nominative, Plural
सःhe (that king)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राज्यफलम्the fruit/result of kingship
राज्यफलम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्यफल
FormNeuter, Accusative, Singular
अश्रुतेobtains, gains
अश्रुते:
TypeVerb
Rootश्रु (शृणोति)
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Atmanepada

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
king (rājā)
C
companions/helpers (sahāyāḥ)