Next Verse

Shloka 1

Adhyāya 115: On Restraint Under Verbal Provocation in the Assembly (सभायां आक्रोश-सहिष्णुता)

ऑपन--मा_जल छा असल चतुर्दशाधिकशततमो< ध्याय: दुष्ट मनुष्यद्वारा की हुई निन्दाको सह लेनेसे लाभ युधिछिर उवाच विद्वान्‌ मूर्खप्रगल्भेन मृदुतीक्ष्णेन भारत । आक्रुश्यमान: सदसि कथं कुर्यादरिंदम,युधिषछ्िरने पूछा--शत्रुदमन भारत! यदि कोई ढीठ मूर्ख मधुर या तीखे शब्दोंमें भरी सभाके बीच किसी दिद्वान्‌ पुरुषकी निन्दा करने लगे, तो वह उसके साथ कैसा बर्ताव करे?

yudhiṣṭhira uvāca |

vidvān mūrkha-pragalbhena mṛdu-tīkṣṇena bhārata |

ākruśyamānaḥ sadasi kathaṃ kuryād ariṃdama ||

Юдхиштхира сказал: «О Бхарата, укротитель врагов,— если посреди собрания учёного мужа поносит дерзкий глупец, то ли сладкими речами, то ли суровыми словами, как ему следует себя вести?»

युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPerfect (लिट्), Third, Singular
विद्वान्a learned man
विद्वान्:
Karta
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
मूर्खप्रगल्भेनby an impudent fool
मूर्खप्रगल्भेन:
Karana
TypeAdjective
Rootमूर्खप्रगल्भ (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
मृदुतीक्ष्णेनwith soft or harsh (words)
मृदुतीक्ष्णेन:
Karana
TypeAdjective
Rootमृदुतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
भारतO Bharata
भारत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
आक्रुश्यमानःbeing reviled/abused
आक्रुश्यमानः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ + क्रुश् (धातु)
FormMasculine, Nominative, Singular, शानच् (present passive participle)
सदसिin the assembly
सदसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
कथम्how
कथम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
कुर्यात्should do/act
कुर्यात्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), Third, Singular
अरिंदमO subduer of foes
अरिंदम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअरिंदम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (implied addressee by epithets Bhārata, Ariṃdama)
S
sadas (assembly)