ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
अन्ये च वेदविद्वांस: कृतप्रज्ञा द्विजातय: । गृहस्था: सनातका: सन््तो ददृश: कुरुसत्तमम्,इनके अतिरिक्त अनेक वेदवेत्ता एवं पवित्र बुद्धिवाले ब्राह्मण, गृहस्थ एवं स्नातक संत भी वहाँ आकर कुरुश्रेष्ठ युधिष्ठिससे मिले
anye ca vedavidvāṁsaḥ kṛtaprajñā dvijātayaḥ | gṛhasthāḥ sanātakāḥ santaḥ dadṛśuḥ kurusattamam ||
Вайшампаяна сказал: «Помимо уже названных, пришли туда и многие знатоки Вед — ясномыслящие “дваждырождённые”, — а также домохозяева, прошедшие обряд санатака, и добродетельные старцы; и они встретились с лучшим из Куру». Эта картина подчёркивает: после опустошения войны община дхармы — в лице дисциплинированных, учёных и нравственно стойких брахманов — собирается вокруг законного царя, утверждая общественный и моральный порядок советом и самим своим присутствием.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights the ethical role of learned and disciplined elders—Veda-knowers, householders, and sanātakas—in stabilizing society after crisis. Their gathering around the king implies that righteous governance is strengthened by counsel rooted in learning, self-control, and dharma.
In the opening movement of Śānti Parva, many respected Brahmins and virtuous elders arrive and meet the ‘best of the Kurus’ (Yudhiṣṭhira). Their presence sets the stage for instruction and deliberation on dharma, kingship, and peace following the war.