इमामवस्थां प्राप्तोडस्मि कालो हि दुरतिक्रम: । 'शान्तनुनन्दन भीष्म, अस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ कर्ण, कृपाचार्य, शकुनि, अस्त्रधारियोंमें सर्वश्रेष्ठ द्रोणाचार्य, अश्वत्थामा, शूरवीर शल्य तथा कृतवर्मा मेरे रक्षक थे तो भी मैं इस दशाको आ पहुँचा। निश्चय ही कालका उल्लंघन करना किसीके लिये भी अत्यन्त कठिन है।। एकादशचमूभर्ता सो5हमेतां दशां गत:
sañjaya uvāca |
imām avasthāṁ prāpto 'smi kālo hi duratikramaḥ |
śāntanunandana bhīṣmaḥ astradhārīṇāṁ śreṣṭhaḥ karṇaḥ kṛpācāryaḥ śakuniḥ |
astradhārīṇāṁ sarvaśreṣṭho droṇācāryaḥ aśvatthāmā śūravīraḥ śalyaḥ tathā kṛtavarmā |
mama rakṣakā āsan tato 'pi aham etāṁ daśāṁ gataḥ |
niścayaṁ kālasyātikramaṇaṁ kasyacid api atyantaṁ duṣkaram ||
ekādaśa-camū-bhartā so 'ham etāṁ daśāṁ gataḥ ||
Санджая сказал: «Я дошёл до такого состояния, ибо Время (Кала) поистине трудно превзойти. Хотя моими защитниками были Бхишма, сын Шантану; Карна, лучший среди владеющих оружием; наставник Крипа; Шакуни; Дрона, наилучший из всех носителей оружия; Ашваттхама; доблестный Шалья; и Критаварман — всё же я пал в эту беду. Воистину, преступить веление Времени чрезвычайно трудно для кого бы то ни было. Я, бывший предводителем одиннадцати дивизий, пришёл к этому.»
संजय उवाच