Shloka 56

Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57

Devanagari script

आविध्यत गदां राजन्‌ समुद्दिश्य सुतं तव । अताडयदू भीमसेन: पाश्चे दुर्योधनं तदा,राजन! गदाका प्रहार करनेमें कुशल भीमसेनने आपके पुत्र राजा दुर्योधनके निकट पहुँचकर गदा घुमायी और उसे मार डालनेके उद्देश्य्से उसकी पसलीमें आघात किया

Transliteration

āvidhyata gadāṃ rājan samuddiśya sutaṃ tava | atāḍayad bhīmasenaḥ pārśve duryodhanaṃ tadā rājan ||

Translation

Санджая сказал: «О царь, раскрутив булаву и нацелив её на твоего сына, Бхимасена тогда ударил царя Дурьодхану в бок, по рёбрам».

Word by Word

• आविध्यत्: swung/whirled
• Type: Verb
• Root: वि-व्यध् (आ + वि + व्यध्)
• Form: Imperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada

• गदाम्: mace
• गदाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गदा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• समुद्दिश्य: having aimed at / intending
• Type: Verb
• Root: सम्-उद्-दिश्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• सुतम्: son
• सुतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सुत
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तव: your
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, Singular, 2

• अताडयत्: struck
• Type: Verb
• Root: ताड्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada

• भीमसेनः: Bhimasena
• भीमसेनः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पार्श्वे: in/at the side (rib-region)
• पार्श्वे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पार्श्व
• Form: Neuter, Locative, Singular

• दुर्योधनम्: Duryodhana
• दुर्योधनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तदा: then
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra
• Bhīmasena (Bhīma)
• Duryodhana
• gadā (mace)