Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Indratīrtha–Ādityatīrtha: Balarāma’s Ritual Bathing, Dāna, and Sacred-Historical Recollections

दृष्टवाप्सरसमायान्तीं घृताचीं पृुथुलोचनाम्‌ । वैशम्पायनजीने कहा--राजन्‌! एक दिन विशाल नेत्रोंवाली घृताची अप्सरा कहींसे आ रही थी। उसे देखकर महात्मा महर्षि भरद्वाजका वीर्य स्खलित हो गया ।। सतु जग्राह तद्रेत: करेण जपतां वर:

dṛṣṭvāpsarasam āyāntīṃ ghṛtācīṃ pṛthulocanām | vaiśampāyana uvāca—rājan! ekadā viśālākṣī ghṛtācy apsarā kutacit samāyāntī āsīt | tāṃ dṛṣṭvā mahātmanaḥ maharṣer bharadvājasya vīryaṃ skhalitam || sa tu jagrāha tad retaḥ kareṇa japatāṃ varaḥ ||

Вайшампаяна сказал: «О царь, однажды апсара Гхритачи, с широко раскрытыми очами, шла откуда‑то. Увидев её, великий душой мудрец Бхарадваджа невольно излил своё семя. Тогда лучший из тех, кто был занят священным чтением, собрал это семя в свою ладонь».

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), परस्मैपदी (usage), non-finite
अप्सरसम्the apsaras (nymph)
अप्सरसम्:
Karma
TypeNoun
Rootअप्सरस्
FormFeminine, Accusative, Singular
आयान्तीम्coming, approaching
आयान्तीम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ-या
Formशतृ (present active participle), Feminine, Accusative, Singular
घृताचीम्Ghṛtācī (name of the apsaras)
घृताचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृताची
FormFeminine, Accusative, Singular
पृथुलोचनाम्wide-eyed
पृथुलोचनाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपृथुलोचना
FormFeminine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
जग्राहtook, seized
जग्राह:
Karta
TypeVerb
Rootग्रह्
Formलिट् (perfect), Third, Singular, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
रेतःsemen
रेतः:
Karma
TypeNoun
Rootरेतस्
FormNeuter, Accusative, Singular
करेणwith (his) hand
करेण:
Karana
TypeNoun
Rootकर
FormMasculine, Instrumental, Singular
जपताम्of those who are muttering (prayers)
जपताम्:
Adhikarana
TypeVerb
Rootजप्
Formशतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Plural
वरःthe best (one), the excellent (sage)
वरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
King (Janamejaya, implied addressee)
G
Ghṛtācī
B
Bharadvāja
S
semen (retaḥ/vīrya)
H
hand (kara)