Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

बदरपाचन-तीर्थमाहात्म्यम् | Badarapācana Tīrtha Māhātmya

Indratīrtha and the Austerities of Srucāvatī & Arundhatī

अन्वैषन्त तदा नष्ट ज्वलनं भृशदु:खिता: । उस समय अग्निदेवके दिखायी न देनेपर इन्द्रसहित सम्पूर्ण देवता बहुत दुःखी हो उनकी खोज करने लगे ।। ततोडग्नितीर्थमासाद्य शमीगर्भस्थमेव हि

anvaiṣanta tadā naṣṭa-jvalanaṃ bhṛśa-duḥkhitāḥ | us samaya agnidevake dikhāyī na denepara indra-sahita sampūrṇa devatā bahu duḥkhī ho unakī khoja karane lage || tato ’gni-tīrtham āsādya śamī-garbha-stham eva hi |

Вайшампаяна сказал: Когда Агни (бог Огня) перестал быть видим, боги — вместе с Индрой — были охвачены тяжкой скорбью и начали его искать. Затем, достигнув священного брода, именуемого Агни-тиртхой, они увидели, что он и впрямь скрыт в лоне (полости) дерева шами (śamī).

अन्वैषन्तthey searched
अन्वैषन्त:
TypeVerb
Rootअन्वेष् (धातु: इष्/एष्; उपसर्ग: अनु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural, Parasmaipada
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
नष्टम्vanished (one)
नष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनष्ट (√नश्)
FormMasculine, Accusative, Singular
ज्वलनम्Agni / the Fire-god
ज्वलनम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्वलन
FormMasculine, Accusative, Singular
भृशexceedingly
भृश:
TypeIndeclinable
Rootभृश
दुःखिताःdistressed
दुःखिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखित
FormMasculine, Nominative, Plural
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अग्नि-तीर्थम्the Agni-tirtha (sacred ford/place)
अग्नि-तीर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि + तीर्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ-√सद्
FormAbsolutive (क्त्वा-प्रत्यय: ल्यप्), Parasmaipada (usage)
शमी-गर्भ-स्थम्situated in the womb/interior of a śamī tree
शमी-गर्भ-स्थम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशमी + गर्भ + स्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Agni (Jvalana)
I
Indra
D
Devatāḥ (the gods)
A
Agni-tīrtha
Ś
Śamī tree