Shloka 40

Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha

Indra–Namuci Expiation

Devanagari script

अवहच्छोणितोन्मिश्र॑ तोयं संवत्सरं तदा । बुद्धिमान विश्वामित्रके इस प्रकार शाप देनेपर सरस्वती नदी एक सालतक रक्तमिश्रित जल बहाती रही ।। अथर्षयश्न देवाश्व गन्धर्वाप्सरसस्तदा

Transliteration

avahac choṇitormiśraṁ toyaṁ saṁvatsaraṁ tadā | buddhimān viśvāmitrake—iti prakāraṁ śāpaṁ dadāne—sarasvatī nadī eka-saṁvatsaraṁ yāvat rakta-miśritaṁ jalaṁ avahat || atha ṛṣayaś ca devāś ca gandharvāpsarasaś ca tadā …

Translation

Тогда, после того как мудрый Вишвамитра произнёс такое проклятие, река Сарасвати целый год несла воды, смешанные с кровью. Затем риши, боги, а также гандхарвы и апсары собрались, откликаясь на этот страшный поворот событий.

Word by Word

• अवहत्: carried/flowed
• अवहत्: Karta
• Type: Verb
• Root: वह्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada

• शोणित-उन्मिश्रम्: mixed with blood
• शोणित-उन्मिश्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शोणित + उन्मिश्र
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तोयम्: water
• तोयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तोय
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• संवत्सरम्: for a year
• संवत्सरम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संवत्सर
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तदा: then
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• अथ: then/now
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta
• Type: Noun
• Root: ऋषि
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• देवाः: gods
• देवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: देव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अश्व-गन्धर्व-अप्सरसः: Aśvas, Gandharvas, and Apsarases
• अश्व-गन्धर्व-अप्सरसः: Karta
• Type: Noun
• Root: अश्व + गन्धर्व + अप्सरस्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• तदा: then
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

Speaker

वसिष्ठ उवाच

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Viśvāmitra
• Sarasvatī (river)
• Ṛṣis
• Devas
• Gandharvas
• Apsarases