Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः

Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake

तस्याशुकारी सुसमाहितेन सुवर्णपुड्खेन दृढायसेन । भल्लेन सर्वावरणातिगेन शिर: शरीरात्‌ प्रममाथ भूय:

tasyāśukārī susamāhitena suvarṇapuḍkhena dṛḍhāyasena | bhallena sarvāvaraṇātigena śiraḥ śarīrāt pramamātha bhūyaḥ ||

Санджая сказал: Затем Сахадева, быстрый в действии, тщательно прицелившись, поразил крепкой железной стрелой-бхаллой с золотыми перьями — стрелой, пробивающей любые доспехи, — и вновь отсёк голову Шакуни от тела. Стих подчёркивает мрачную окончательность кармы на поле брани: мастерство и решимость приводят к необратимым последствиям, а вражда, доведённая до конца, завершается решительным и кровавым исходом.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
आशुकारीswift-acting
आशुकारी:
Karta
TypeAdjective
Rootआशुकारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुसमाहितेनwell-aimed / well-composed
सुसमाहितेन:
Karana
TypeAdjective
Rootसुसमाहित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
सुवर्णपुड्खेनwith (an arrow) having a golden feather/shaft-end
सुवर्णपुड्खेन:
Karana
TypeNoun
Rootसुवर्ण-पुड्ख
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
दृढायसेनwith firm/strong iron
दृढायसेन:
Karana
TypeAdjective
Rootदृढ-आयस
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
भल्लेनwith a bhalla (a kind of arrow)
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
FormMasculine, Instrumental, Singular
सर्वावरणातिगेनwith (one) that passes through all coverings/armour
सर्वावरणातिगेन:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व-आवरण-अतिग
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
शरीरात्from the body
शरीरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Ablative, Singular
प्रममाथstruck off / tore away
प्रममाथ:
Kriya
TypeVerb
Rootप्र-√मथ्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भूयःagain / once more
भूयः:
Adverbial
TypeIndeclinable
Rootभूयस्

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sahadeva
Ś
Śakuni
B
bhalla (arrow)
A
armor/coverings (āvaraṇa)
G
golden feathers (suvarṇapuḍkha)
I
iron (āyasa)

Educational Q&A

The verse highlights how focused intent (susamāhita) and decisive action bring irreversible outcomes in war; it also reflects the harsh moral landscape of the Kurukṣetra conflict, where long-standing hostility culminates in final retribution.

Sañjaya reports that Sahadeva, acting swiftly and with careful aim, releases a powerful iron bhalla-arrow with golden feathers that pierces all armor and severs Śakuni’s head from his body.