Shloka 21

Śalya-parva Adhyāya 26 — Duryodhana’s remnant formation and rapid engagements

Devanagari script

दृष्टवा तु निहतान्‌ भ्रातृन्‌ बहूनेकेन संयुगे । अमर्षवशमापन्न: श्रुतर्वा भीममभ्ययात्‌,युद्धस्थलमें एकमात्र भीमके द्वारा अपने बहुत-से भाइयोंको मारा गया देख श्रुतर्वा अमर्षके वशीभूत हो भीमसेनका सामना करनेके लिये आ पहुँचा

Transliteration

dṛṣṭvā tu nihatān bhrātṝn bahūn ekena saṁyuge | amarṣavaśam āpannaḥ śrutarvā bhīmam abhyayāt ||

Translation

Санджая сказал: Увидев, что в сражении один лишь Бхима сразил многих его братьев, Шрутарва — одержимый нестерпимой яростью — выступил навстречу Бхимасене. Стих обозначает привычное нравственное напряжение войны: скорбь и гнев сужают рассудок и толкают воина к мстительному поединку.

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• निहतान्: slain
• निहतान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: नि-हन्
• Form: Masculine, Accusative, Plural, क्त (past passive participle)

• भ्रातॄन्: brothers
• भ्रातॄन्: Karma
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• बहून्: many
• बहून्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बहु
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• एकेन: by one (man)
• एकेन: Karana
• Type: Adjective
• Root: एक
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Singular

• संयुगे: in battle
• संयुगे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संयुग
• Form: Masculine/Neuter, Locative, Singular

• अमर्ष-वशम्: under the sway of wrath
• अमर्ष-वशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमर्षवश
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• आपन्नः: having fallen into / having become
• आपन्नः: Karta
• Type: Verb
• Root: आ-√पद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, क्त (past active/resultative participle)

• श्रुतर्वा: Shrutarvan (proper name)
• श्रुतर्वा: Karta
• Type: Noun
• Root: श्रुतर्वन् (नाम)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भीमम्: Bhima
• भीमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अभ्ययात्: approached/advanced towards
• Type: Verb
• Root: अभि-या
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Śrutarvā
• Bhīma (Bhīmasena)
• brothers of Śrutarvā
• battlefield (saṁyuga)