Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
कूबरं रथचक्राणि ईषा योक््त्राणि वा विभो
kūbaraṃ rathacakrāṇi īṣā yoktrāṇi vā vibho
Санджая сказал: «О могучий, (там лежали) и короб дышла колесницы (kūbara), и колёса, и осевой шест, и ремни упряжи». Эта строка вызывает суровую картину послевоенного поля: сами орудия брани—призванные поддерживать долг воина по дхарме—видны сломанными и разбросанными, напоминая о цене и хрупкости ратной мощи, когда дхарма испытывается среди разрушения.
संजय उवाच
The verse highlights how the material supports of power—chariots, wheels, harness—can be reduced to wreckage in war, reminding the listener that prowess and equipment are impermanent; dharma must be upheld with discernment, not mere reliance on force.
Sañjaya is describing battlefield details to the listener, listing scattered or damaged chariot components—kūbara, wheels, axle/shaft, and harness—suggesting the aftermath of intense fighting and the breakdown of war-machinery.