Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12

तौ गदाभिह्ठ तैगत्रि: क्षणेन रुधिरोक्षितौ । प्रेक्षणीयतरावास्तां पुष्पिताविव किंशुकौ

tau gadābhighātair gātreṣu kṣaṇena rudhirokṣitau | prekṣaṇīyatarāv āstāṁ puṣpitāv iva kiṁśukau ||

Санджая сказал: От тяжких ударов их булав тела обоих воинов вмиг покрылись ранами и облились кровью. И всё же они стояли ещё более достойные взора — словно два дерева кимшука (палаша) в полном цвету, — являя мрачное великолепие доблести среди ярости войны.

तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
गदाभिघातैःby blows of the mace
गदाभिघातैः:
Karana
TypeNoun
Rootगदाभिघात
FormMasculine, Instrumental, Plural
गात्रेषुon (their) limbs
गात्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगात्र
FormNeuter, Locative, Plural
क्षणेनin a moment
क्षणेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Instrumental, Singular
रुधिरोक्षितौsprinkled/covered with blood
रुधिरोक्षितौ:
Karta
TypeAdjective
Rootरुधिर-उक्षित
FormMasculine, Nominative, Dual
प्रेक्षणीयतरौmore worth seeing, very splendid
प्रेक्षणीयतरौ:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रेक्षणीयतर
FormMasculine, Nominative, Dual
आस्ताम्they two were/stood
आस्ताम्:
TypeVerb
Rootआस् (आसँ उपवेशने)
FormImperfect (Lan), 3rd, Dual, Parasmaipada
पुष्पितौin bloom, flowered
पुष्पितौ:
Karta
TypeAdjective
Rootपुष्पित
FormMasculine, Nominative, Dual
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
किंशुकौtwo palāśa trees (Butea monosperma)
किंशुकौ:
TypeNoun
Rootकिंशुक
FormMasculine, Nominative, Dual

संजय उवाच

S
Sañjaya
G
gadā (mace)
K
kiṁśuka/palāśa tree

Educational Q&A

The verse highlights the paradox of kṣatriya warfare: even amid grievous injury and bloodshed, steadfast courage and martial excellence are portrayed as a kind of terrible beauty. It invites reflection on how valor is admired while violence remains morally weighty.

Sañjaya describes two combatants in a mace-duel who, after receiving deep blows, are quickly covered in blood. Despite their wounds, they appear striking—compared to two palāśa (kiṁśuka) trees blazing with red blossoms.