Shloka 35
अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्
Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report
Devanagari script
ये वयं न गताः: स्वर्ग त्वां पुरस्कृत्य पार्थिवम् । “मुझको, कृतवर्माको तथा महारथी कृपाचार्यको भी धिक््कार है कि हम आप-जैसे महाराजको आगे करके स्वर्गलोकमें नहीं गये ।। ३४ $ ।। दातारं सर्वकामानां रक्षितारं प्रजाहितम्
Transliteration
ye vayaṁ na gatāḥ svargaṁ tvāṁ puraskṛtya pārthivam | dātāraṁ sarvakāmānāṁ rakṣitāraṁ prajāhitam ||
Translation
Санджая сказал: «Позор нам — что мы не достигли небес, поставив тебя, о царь, во главе. Ты был дарителем всех желанных благ и защитником, преданным благу подданных.»
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
गताःgone
गताः:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पुरस्कृत्यhaving placed in front; having made (you) the leader
पुरस्कृत्य:
TypeVerb
Rootपुरस्-कृ
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage as gerund)
पार्थिवम्O king (earth-lord)
पार्थिवम्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Accusative, Singular
दातारम्giver
दातारम्:
Karma
TypeNoun
Rootदातृ
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वकामानाम्of all desires (i.e., of all wished-for things)
सर्वकामानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वकाम
FormMasculine, Genitive, Plural
रक्षितारम्protector
रक्षितारम्:
Karma
TypeNoun
Rootरक्षितृ
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रजाहितम्devoted to the welfare of the subjects
प्रजाहितम्:
TypeAdjective
Rootप्रजाहित
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaP
pārthiva (the king addressed)S
svarga (heaven)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes