Shloka 72
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
स्वप्ले सुप्तान्नयन्तीं तां रात्रिष्वन्यासु मारिष | ददृशुर्यो धमुख्यास्ते घ्नन्तं द्रौणिं च सर्वदा,माननीय नरेश! मुख्य-मुख्य योद्धा अन्य रात्रियोंमें भी सपनेमें उस कालरात्रिको देखते थे। राजन! वह सदा नाना प्रकारके केशरहित प्रेतोंको अपने पाशोंमें बाँधकर लिये जाती दिखायी देती थी, इसी प्रकार हथियार डालकर सोये हुए महारथियोंको भी लिये जाती हुई स्वप्नमें दृष्टिगोचर होती थी। वे योद्धा सबका संहार करते हुए द्रोणकुमारको भी सदा सपनोंमें देखा करते थे
sañjaya uvāca | svapne suptān nayantīṃ tāṃ rātriṣv anyāsu māriṣa | dadṛśur ye dhṛtamukhyās te ghnantaṃ drauṇiṃ ca sarvadā ||
Санджая сказал: «О досточтимый, и в иные ночи лучшие из воинов снова и снова видели во сне ту Ночь-Смерть, уводящую спящих людей. В тех видениях она являлась, как и прежде: связывала в своих петлях разных призраков с обритыми головами и волокла их прочь; так же её видели уносящей великих колесничих-ратников, что сложили оружие и уснули. И ещё они раз за разом видели во сне сына Дроны, Драуни, как убийцу, несущего всеобщее разорение,—мрачное предвестие нравственного падения, когда на войне оставляют бдительность и самообуздание.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames dreams as ominous moral warnings: when warriors abandon vigilance and restraint, violence turns into adharma, and destruction (personified as Night-of-Death) ‘carries away’ even the mighty—especially those who are defenseless or asleep.
Sañjaya reports that leading warriors repeatedly saw terrifying dreams on other nights: a deathly Night figure dragging away sleepers and, alongside this, the image of Droṇa’s son Aśvatthāman slaughtering—foreshadowing the Sauptika night attack.