Shloka 21
अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः
Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution
वैशम्पायनजी कहते हैं-राजन्! इसके बाद महात्मा पाण्डवोंको मणि देकर द्रोणकुमार अश्वत्थामा उदास मनसे उन सबके देखते-देखते वनमें चला गया ।। पाण्डवाश्चापि गोविन्द पुरस्कृत्य हतद्विष: । कृष्णद्वैपायनं चैव नारदं च महामुनिम्,इधर जिनके शत्रु मारे गये थे, वे पाण्डव भी भगवान् श्रीकृष्ण, श्रीकृष्णद्वैपायन व्यास तथा महामुनि नारदजीको आगे करके द्रोणपुत्रके साथ ही उत्पन्न हुई मणि लिये आमरण अनशनका निश्चय किये बैठी हुई मनस्विनी द्रौपदीके पास पहुँचनेके लिये शीघ्रतापूर्वक चले
vaiśampāyana uvāca—rājan! tataḥ sa maṇiṁ mahātmabhyaḥ pāṇḍavebhyo dattvā droṇaputro ’śvatthāmā udāsamanāḥ sarveṣāṁ paśyatāṁ vanam jagāma. pāṇḍavāś cāpi govindaṁ puraskṛtya hatadviṣaḥ, kṛṣṇadvaipāyanaṁ caiva nāradaṁ ca mahāmunim; droṇaputrasambhavāṁ maṇiṁ gṛhītvā, ā-maraṇānuśananiścayāṁ manasvinīṁ draupadīm upagantum śīghraṁ jagmuḥ.
Вайшампаяна сказал: «О царь! Затем Ашваттхама, сын Дроны, передав драгоценный камень великодушным Пандавам, с унылым сердцем—на глазах у всех—удалился в лес. И Пандавы тоже, когда враги их были уже повержены, поставили впереди Говинду (Шри Кришну), а также Кришну-Двайпаяну Вьясу и великого мудреца Нараду; взяв камень, связанный с сыном Дроны, они поспешили к решительной Драупади, которая села, дав обет поста до смерти. Эта сцена подчеркивает нравственную тяжесть насилия и воздаяния: даже после победы остаются скорбь и ответственность, и община ищет совета и сдержанности, а не новой мести.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even after a just victory, dharma demands restraint and accountability: the aggressor withdraws in shame, while the victors seek wise counsel and move to prevent further harm—especially when grief drives extreme vows like fasting unto death.
Aśvatthāmā hands over his jewel to the Pāṇḍavas and leaves for the forest, despondent. The Pāṇḍavas, led by Kṛṣṇa and accompanied by Vyāsa and Nārada, hurry to Draupadī, who has resolved to fast until death, bringing the jewel connected with Aśvatthāmā.