Shloka 5
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
ते मुहूर्तात् ततो गत्वा श्रान्तवाहा: पिपासिता:,दो ही घड़ीमें उस स्थानसे कुछ दूर जाकर क्रोध और अमर्षके वशीभूत हुए वे महाधनुर्धर योद्धा प्याससे पीड़ित हो गये। उनके घोड़े भी थक गये। उनके लिये यह अवस्था असहा हो उठी थी। वे राजा दुर्योधनके मारे जानेसे बहुत दुःखी हो एक मुहूर्ततक वहाँ चुपचाप खड़े रहे
te muhūrtāt tato gatvā śrāntavāhāḥ pipāsitāḥ
Санджая сказал: Отойдя от того места на небольшое расстояние, те великие лучники — одолеваемые гневом и уязвлённой гордостью — стали мучиться жаждой, а их кони изнемогли. Это состояние сделалось для них невыносимым. Поражённые скорбью о гибели царя Дурьодханы, они стояли там молча в течение одного мухурты, переполненные печалью и затаённой обидой.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked anger and wounded pride, when combined with grief, can overwhelm even mighty warriors—reducing them to physical and mental exhaustion. It foreshadows ethically fraught choices that arise when sorrow turns into resentment.
After leaving the battlefield area briefly, the surviving warriors (in this context, the principal Kaurava remnants) become thirsty and their horses tire. They are devastated by Duryodhana’s death and stand silently for a muhūrta, simmering with anger and humiliation.