Shloka 50
Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ
शशाप तत्र भीमस्तु राजमध्ये बृहत्स्वन: । क्रोधाद् विस्फुरमाणौष्ठो विनिष्पिष्य करे करम्,उस समय वहाँ बड़ा भयंकर कोलाहल मच गया। जगतमें यह अद्भुत दृश्य देखकर सब राजा द्रौपदीकी प्रशंसा और दुःशासनकी निन्दा करने लगे। उस समय वहाँ समस्त राजाओंके बीच हाथ-पर-हाथ मलते हुए भीमसेनने क्रोधसे फड़कते हुए ओठोंद्वारा भयंकर गर्जनाके साथ यह शाप दिया (प्रतिज्ञा की)
vaiśampāyana uvāca | śaśāpa tatra bhīmas tu rājamadhye bṛhatsvanaḥ | krodhād visphuramāṇauṣṭho viniṣpiṣya kare karam ||
Вайшампаяна сказал: Затем, среди собравшихся царей, Бхима произнёс проклятие (обет) громовым голосом; его губы дрожали от гнева, а он тёр одну ладонь о другую, сжимая их до боли. Эта сцена подчёркивает публичный нравственный разлом: возмущение праведных перед лицом унижения и решимость ответить адхарме обетом возмездия, который впоследствии определит ход войны.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When adharma is enacted publicly, moral conscience is also publicly tested: silence becomes complicity, while righteous indignation seeks restoration of justice. Yet the verse also warns that anger, even when provoked by injustice, can crystallize into vows that propel society toward violent reckoning.
In the royal assembly, Bhīma—overwhelmed by anger—makes a fierce imprecation/vow, signaled by his thunderous voice and the gesture of grinding hand against hand. It is a turning point where outrage at humiliation becomes a declared resolve for future retribution.