Shloka 1
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Restraint and the Pāṇḍavas’ Authorized Return (धृतराष्ट्र-उपदेशः)
Devanagari script
ऑपन- माल बछ। अकाल पजञज्चषष्टितमो< ध्याय: युधिष्ठटिरका धन, राज्य, भाइयों तथा द्रौपदीसहित अपनेको भी हारना शकुनिरुवाच बहु वित्त पराजैषी: पाण्डवानां युधिष्ठिर । आचक्ष्व वित्त कौन्तेय यदि ते5स्त्यपराजितम्,शकुनि बोला--कुन्तीनन्दन युधिष्ठिर
Translation
Шакуни сказал: «Юдхиштхира, ты уже проиграл немалую часть богатства Пандавов. О сын Кунти, если у тебя ещё осталось какое-либо имущество, не поставленное на кон и не проигранное, объяви о нём».
Word by Word
बहुmuch (a lot of)
बहु:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Accusative, Singular
वित्तम्wealth, money
वित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
पराजैषीःyou have lost (were defeated)
पराजैषीः:
Karta
TypeVerb
Rootपराजि (धातु: जि/जय् with परा-)
FormPerfect (Paroksha/लिट्), 2, Singular, Parasmaipada
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
आचक्ष्वtell, declare
आचक्ष्व:
Karta
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
FormImperative (लोट्), 2, Singular, Atmanepada
वित्तम्wealth (stake)
वित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
कौन्तेयO son of Kuntī
कौन्तेय:
Sampradana
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
तेof you, your
ते:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
अस्तिthere is
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (लट्), 3, Singular, Parasmaipada
अपराजितम्unlost, not yet defeated (unwagered/unsurrendered)
अपराजितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपराजित
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚakuniY
YudhiṣṭhiraP
PāṇḍavasK
KuntīVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes