Shloka 10
अध्याय ६४ — सभामध्ये क्रोध-निवारणम्
Restraint of wrath in the royal assembly
मित्रतामनुवृत्तं तु समुपेक्षेतर पण्डित: । प्रदीप्य य: प्रदीप्ताग्निं प्राक् चिरं नाभिधावति । भस्मापि न स विन्देत शिष्टं क्वचन भारत,इस प्रकार मित्रताका अनुसरण करनेवाले मनुष्यको दविद्वान् पुरुष त्याग दे। भारत! जो पहले कपूरमें आग लगाकर उसके प्रज्वलित हो जानेपर देरतक उसे बुझानेके लिये नहीं दौड़ता, वह कहीं उसकी बची हुई राख भी नहीं पाता
mitratām anuvṛttaṁ tu samupeksheta ra paṇḍitaḥ | pradīpya yaḥ pradīptāgniṁ prāk ciraṁ nābhidhāvati | bhasmāpi na sa vindeta śiṣṭaṁ kvacana bhārata ||
Мудрый должен оставить того, кто лишь именем следует дружбе, а в деле равнодушен. О Бхарата, кто разжёг огонь и, когда он разгорелся, не поспешил вовремя его погасить, тот нигде не найдёт даже оставшегося пепла; так и небрежность в решающий миг губит даже то, что ещё можно было спасти.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Friendship must be proven by timely, effective action; mere profession of loyalty without decisive help at the critical moment is to be rejected, because delay can destroy even the possibility of saving anything.
Duryodhana is speaking in the Sabha Parva context, using a vivid fire-and-ash metaphor to argue that an unreliable ally—one who claims friendship but remains inactive when urgent action is needed—should be abandoned.