Shloka 30
Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match
Devanagari script
राज्यं च कृत्स्नं पार्थेभ्यो यज्ञार्थ वै निवेदितम् राजन! राजा द्रुपदने चौदह हजार दासियाँ, दस हजार सपत्नीक दास, हाथी जुते हुए छब्बीस रथ तथा अपना सम्पूर्ण राज्य कुन्तीपुत्रोंको यज्ञके लिये समर्पित किया था ।।
Translation
И всё царство целиком Яджнасена посвятил Партхам (сыновьям Кунти) ради жертвоприношения. И Васудева, из рода Вришни, также воздал почести Киритину (Арджуне).
Word by Word
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कृत्स्नम्entire, whole
कृत्स्नम्:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्थेभ्यःto the sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
पार्थेभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Dative, Plural
यज्ञार्थम्for the sake of the sacrifice
यज्ञार्थम्:
TypeNoun
Rootयज्ञार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
निवेदितम्was offered/dedicated
निवेदितम्:
TypeVerb
Rootनि-विद्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular, Passive (participial)
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
वासुदेवःVāsudeva (Kṛṣṇa)
वासुदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वार्ष्णेयःthe Vṛṣṇi-descendant
वार्ष्णेयः:
Karta
TypeNoun
Rootवार्ष्णेय
FormMasculine, Nominative, Singular
मानम्honour, respect
मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमान
FormNeuter, Accusative, Singular
कुर्वन्doing, showing (honour)
कुर्वन्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular, Active
किरीटिन्in/unto the diademed one (Arjuna)
किरीटिन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकिरीटिन्
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
दुर्योधन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes