Shloka 19
Dyūta-āhvāna: Śakuni’s Proposal, Vidura’s Warning, and the Summons of Yudhiṣṭhira
Sabhā-parva 51
कृष्णग्रीवान् महाकायान् रासभान् दूरपातिन: । आजहुर्दशसाहस्रान् विनीतान् दिक्षु विश्वुतान्,द्रयक्ष, त््यक्ष, ललाटाक्ष, औष्णीक, अन्तवास, रोमक, पुरुषादक तथा एकपाद--इन देशोंके राजा नाना दिशाओंसे आकर राजद्वारपर रोक दिये जानेके कारण खड़े थे, यह मैंने अपनी आँखों देखा था। ये राजालोग भेंट-सामग्री लेकर आये थे और अपने साथ अनेक रंगवाले बहुत-से दूरगामी गधे (खच्चर) लाये थे, जिनकी गर्दन काली और शरीर विशाल थे। उनकी संख्या दस हजार थी। वे सभी रासभ सिखलाये हुए तथा सम्पूर्ण दिशाओंमें विख्यात थे
kṛṣṇagrīvān mahākāyān rāsabhān dūrapātinaḥ | ājahur daśasāhasrān vinītān dikṣu viśrutān |
Дурьодхана сказал: «Они привели десять тысяч хорошо выученных мулов — с чёрными шеями, огромными телами и способных к дальнему пути, — животных, прославленных во всех сторонах света». В контексте повествования это часть его отчёта о неисчислимых дарах и ресурсах, стекавшихся к царским вратам, подчёркивающая размах мирской власти и богатства и намекающая на нравственное напряжение между законным царствованием и гордыней, которую разжигает процветание.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how material resources and public displays of tribute can magnify royal prestige, but also feed pride and attachment—ethical pressures that the Mahabharata repeatedly treats as seeds of conflict when not governed by restraint and dharma.
Duryodhana is describing the arrival of tribute at the royal gate, specifically noting ten thousand trained, long-travel mules with black necks and large bodies, renowned across regions—evidence of the vast logistical and economic power being gathered.