Previous Verse
Next Verse

Shloka 76

Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ

Nārada’s Examination of Royal Ethics

कच्चिन्न लुब्धा श्लौरा वा वैरिणो वा विशाम्पते । अप्राप्तव्यवहारा वा तव कर्मस्वनुछिता:,राजन! तुमने ऐसे लोगोंको तो अपने कामोंपर नहीं लगा रखा है? जो लोभी, चोर, शत्रु अथवा व्यावहारिक अनुभवसे सर्वथा शून्य हों?

kaccin na lubdhā śaurā vā vairiṇo vā viśāmpate | aprāptavyavahārā vā tava karmasv anucitāḥ ||

Нарада сказал: «О владыка народа, не назначил ли ты, по несчастной случайности, на свои дела людей алчных, вороватых, враждебных или вовсе лишённых практического опыта? Царь должен следить, чтобы недостойные не получали вверения царских обязанностей: такие назначения разъедают управление и дхарму изнутри.»

कच्चित्whether (indeed)?
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
not
:
TypeIndeclinable
Root
लुब्धाःgreedy (men)
लुब्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootलुब्ध
FormMasculine, Nominative, Plural
शूराःheroes/warriors
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
वैरिणःenemies
वैरिणः:
Karta
TypeNoun
Rootवैरिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
विशाम्of the people/subjects
विशाम्:
TypeNoun
Rootविश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पतेO lord
पते:
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Vocative, Singular
अप्राप्त-व्यवहाराःthose lacking practical experience
अप्राप्त-व्यवहाराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअप्राप्तव्यवहार
FormMasculine, Nominative, Plural
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
कर्मसुin (your) tasks/affairs
कर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural
अनुचिताःunsuitable
अनुचिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुचित
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
V
viśāmpati (the king addressed)

Educational Q&A

A ruler must appoint only trustworthy and competent people to public duties; greed, theft, hostility, and inexperience are disqualifications that endanger the state and undermine dharma.

Nārada is questioning the king in the style of royal counsel, probing whether the king’s administration is protected from corrupt, hostile, or incompetent appointees—an essential checkpoint in rajadharma.