Shloka 10
Dyūta-kathā-praśnaḥ — Inquiry into the Dice-Game Calamity
पितामह! देवर्षि भगवान् नारदने स्वर्ग, अन्तरिक्ष और पृथ्वीविषयक तीन प्रकारके उत्पात बताये हैं। क्या शिशुपालके मारे जानेसे वे महान् उत्पात शान्त हो गये? ।। वैशम्पायन उवाच राज्ञस्तु वचन श्रुत्वा पराशरसुत: प्रभु: । कृष्णद्वैपायनो व्यास इदं वचनमबत्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! राजा युधिष्ठिरका यह प्रश्न सुनकर पराशरनन्दन कृष्णद्वैपायन भगवान् व्यासने इस प्रकार कहा--
pitāmaha! devarṣi bhagavān nāradena svarga-antarikṣa-pṛthivī-viṣayakās trividha utpātāḥ kathitāḥ. kiṃ śiśupālasya māraṇena te mahānto 'tpātāḥ śāntā abhavan? || vaiśampāyana uvāca janamejaya! rājñas tu vacanaṃ śrutvā parāśara-sutaḥ prabhuḥ kṛṣṇa-dvaipāyano vyāsa idaṃ vacanam abravīt ||
Вайшампаяна сказал: «О Джанамеджая! Царь Юдхиштхира спросил: “Дед (Питамаха), божественный риши Нарада описал три вида дурных знамений — небесные, воздушные и земные. После того как Шишупала был убит, утихли ли те великие знамения?” Услышав слова царя, могучий Кришна-Двайпаяна Вьяса, сын Парашары, ответил так.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic habit of inquiry: rulers and elders assess extraordinary events (utpātas) not as mere spectacle but as signals about the state of cosmic and social order. It also underscores reliance on authoritative sages (Nārada, Vyāsa) for interpreting such signs responsibly.
Within the frame narration, Vaiśampāyana reports that Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma whether the threefold portents described by Nārada—affecting heaven, the mid-region, and earth—were calmed after Śiśupāla’s death. Vyāsa then begins his response, as introduced by Vaiśampāyana.