Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

रुक्माड्दान्‌ रुक्मपुड्खै: पार्थो निन्ये यमक्षयम्‌ | कुन्तीकुमार भीमने सोनेके पंखवाले महान्‌ वेगशाली दस भललोंद्वारा सुवर्णमय अंगदोंसे विभूषित उन दसों भरतवंशी राजकुमारोंको यमलोक पहुँचा दिया

sañjaya uvāca | rukmād dān rukmapuḍkhaiḥ pārtho ninye yamakṣayam | kuntīkumarabhīmena sa anekapaṅkhavāle mahān vegāśālī daśa bhallaiḥ dvārā suvarṇamaya-aṅgadaiḥ vibhūṣitān tān daśa bharatavaṃśī rājaputrān yamalokaṃ prāpayāṃ cakāra |

Санджая сказал: Золотыми стрелами, древками с золотым оперением и золотыми наконечниками Партха (Арджуна) отправил их в обитель Ямы. При поддержке Бхимы, сына Кунти, он выпустил десять стремительных, великих стрел-бхалла, многоперых, и тем привёл десять царевичей рода Бхаратов — украшенных золотыми наручами — в мир Ямы.

रुक्मात्from gold
रुक्मात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरुक्म
FormNeuter, Ablative, Singular
दान्gifts
दान्:
Karma
TypeNoun
Rootदा (दान)
FormMasculine, Accusative, Plural
रुक्मपुङ्खैःwith gold-feathered (arrows)
रुक्मपुङ्खैः:
Karana
TypeAdjective
Rootरुक्म-पुङ्ख
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
पार्थःPartha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
निन्येled / sent
निन्ये:
Karta
TypeVerb
Rootनी
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
यमक्षयम्to Yama's abode (realm of death)
यमक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootयम-क्षय
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna (Partha)
B
Bhima (son of Kunti)
Y
Yama
Y
Yamaloka / Yamakshaya
T
ten Bharata princes (unnamed)
G
golden arrows
B
bhalla arrows
G
golden armlets (angada)

Educational Q&A

The verse highlights the inexorable consequence of war: lineage, youth, and royal splendor do not protect one from death when battle-duty (kshatriya dharma) and the momentum of conflict take over. It invites reflection on the moral gravity of violence even when performed within the accepted codes of warfare.

Sanjaya reports that Arjuna, supported by Bhima, shoots ten swift bhalla arrows—described as golden or gold-adorned—and thereby kills (or fatally strikes) ten Bharata princes wearing golden armlets, sending them to Yama’s realm.