Shloka 31
स तान् मोघांस्तस्य कुर्वन् शरौघां- श्वचार मार्गान् नकुलश्षित्ररूपान्,नकुल उसके उन बाणसमूहोंको व्यर्थ करते हुए विचित्र मार्गोंसे विचरने लगे (युद्धके अद्भुत पैंतरे दिखाने लगे)। नरेन्द्र! तलवारके विचित्र हाथ दिखाते हुए शीचघ्रतापूर्वक विचरनेवाले नकुलकी सहस्र तारोंके चिह्नवाली ढालको कर्णके पुत्रने उस महायुद्धमें अपने विशाल बाणोंद्वारा नष्ट कर दिया
sa tān moghāṁs tasya kurvan śaraughān vicāra-mārgān nakulaḥ citra-rūpān | narendra khaḍga-vicitra-hastaiḥ śīghratayā vicaran nakulasya sahasra-tārāṅkitaṁ phalakam karṇa-putreṇa mahāyuddhe vipulaiḥ śaraiḥ nāśitam ||
Санджая сказал: Накула, обращая в тщету град стрел, пущенных в него, стал двигаться по дивным путям, являя на поле брани изумительные манёвры. О царь, когда Накула стремительно кружил, показывая тонкое искусство меча, сын Карны в той великой сече своими могучими стрелами сокрушил щит Накулы, отмеченный тысячью звёздоподобных знаков.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: composure under attack, tactical intelligence, and disciplined skill. Ethically, it underscores that prowess in war is measured not only by striking but also by neutralizing harm—turning an opponent’s assault ‘mogha’ through alertness and method.
Nakula evades and nullifies incoming arrow-volleys with swift, unusual battlefield movements while displaying refined sword-handling. In response, Karṇa’s son (Vṛṣasena) counters decisively by shooting powerful arrows that smash Nakula’s star-marked shield during the great battle.