Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

कर्णस्य सेनापत्यं, माकरव्यूहः, पाण्डवानामर्धचन्द्रव्यूहः

Karna’s Command; Mākara Formation; Pandava Crescent Counter-Array

महारथ: कृतिमान्‌ क्षिप्रहस्तो दृढायुधो दृढमुष्टि्दकेषु: । स वीर्यवान्‌ द्रोणपुत्रस्तरस्वी व्यवस्थितो योद्धुकामस्त्वदर्थे,इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि संजयवाक्यं नाम सप्तमो5ध्याय:

mahārathaḥ kṛtimān kṣiprahasto dṛḍhāyudho dṛḍhamuṣṭir dakeṣuḥ | sa vīryavān droṇaputrastarasvī vyavasthito yoddhukāmas tvadarthe ||

Санджая сказал: «Он — великий колесничий-воин: искусен в замысле и исполнении, рука его стремительна, оружие держит твердо, кулак его крепок, он — мастер лука. Этот могучий и пылкий сын Дроны стоит в строю, готовый сражаться ради тебя».

महारथःa great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतिमान्skilled, capable
कृतिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रहस्तःquick-handed
क्षिप्रहस्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षिप्रहस्त
FormMasculine, Nominative, Singular
दृढायुधःfirm in weapons / with strong weapons
दृढायुधः:
Karta
TypeAdjective
Rootदृढायुध
FormMasculine, Nominative, Singular
दृढमुष्टिःfirm-fisted
दृढमुष्टिः:
Karta
TypeAdjective
Rootदृढमुष्टि
FormMasculine, Nominative, Singular
दकेषुःskilled, competent
दकेषुः:
Karta
TypeAdjective
Rootदक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वीर्यवान्valorous, powerful
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोणपुत्रःDrona's son (Ashvatthaman)
द्रोणपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोणपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तरस्वीimpetuous, energetic
तरस्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootतरस्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यवस्थितःstationed, ready, resolved
व्यवस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (kta) from vi-ava-sthā
योद्धुकामःdesirous to fight
योद्धुकामः:
Karta
TypeAdjective
Rootयोद्धुकाम
FormMasculine, Nominative, Singular, Desiderative sense via infinitive yoद्धुम + kāma
त्वदर्थेfor your sake
त्वदर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्वदर्थ
FormMasculine, Locative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
श्रीमहाभारतेin the Śrī-Mahābhārata
श्रीमहाभारते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootश्रीमहाभारत
FormNeuter, Locative, Singular
कर्णपर्वणिin the Karṇa-parvan
कर्णपर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्णपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
संजयवाक्यम्the speech of Sañjaya
संजयवाक्यम्:
TypeNoun
Rootसंजयवाक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
नामnamed
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
सप्तमःseventh
सप्तमः:
TypeAdjective
Rootसप्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa
D
Droṇaputra (Aśvatthāmā)
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'tvadarthe')
B
bow (dhanus, implied)
W
weapons (āyudha)

Educational Q&A

The verse foregrounds the ethical tension between personal allegiance and the broader consequences of war: exceptional martial capability is portrayed as being mobilized ‘for your sake,’ showing how loyalty to a ruler can become a decisive motive that fuels conflict.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra about Droṇa’s son (Aśvatthāmā), praising his elite warrior qualities—speed, strength, and readiness—emphasizing that he is positioned and eager to fight on the Kaurava king’s behalf.