कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira
परामृशसि यत् क्रुद्ध: खड्गमद्भुतविक्रम । 'पार्थ! तुम क्यों इतने उतावले होकर विशाल खड्ग हाथमें ले रहे हो। अद्भुत पराक्रमी वीर! मैं तुमसे पूछता हूँ, बताओ, इस समय तुम्हें यह क्या करनेकी इच्छा हुई है, जिससे कुपित होकर तलवार उठा रहे हो?”,वायुदेव उवाच राजा श्रान्तो विक्षतो दुःखितश्व कर्णेन संख्ये निशितैर्बाणसंघै: । यश्चानिशं सूतपुत्रेण वीर शरैर्भुश॑ ताडितो<युध्यमान: श्रीकृष्णने कहा--वीर! राजा युधिष्ठिर थक गये हैं। कर्णने युद्धस्थलमें अपने तीखे बाणसमूहोंद्वारा इन्हें क्षत-विक्षत कर दिया है, इसलिये ये बहुत दु:खी हैं। इतना ही नहीं, जब ये युद्ध नहीं कर रहे थे, उस समय भी सूतपुत्रने इनके ऊपर लगातार बाणोंकी वर्षा करके इन्हें अत्यन्त घायल कर दिया था
sañjaya uvāca | parāmṛśasi yat kruddhaḥ khaḍgam adbhuta-vikrama | pārtha! tvaṃ kuto ’tīva utāvalaḥ san vipulaṃ khaḍgaṃ haste gṛhṇāsi? adbhuta-parākrama vīra! tvāṃ pṛcchāmi—kim etad idānīṃ kartum icchasi, yena kupito ’si khaḍgam udyamya? || vāyudeva uvāca | rājā śrānto vikṣato duḥkhitaś ca karṇena saṅkhye niśitair bāṇa-saṅghaiḥ | yaś cāniśaṃ sūta-putreṇa vīra śaraiḥ bhṛśaṃ tāḍito ’yudhyamānaḥ ||
Санджая сказал: «Зачем, в гневе, ты тянешься к своему мечу, о воин дивной доблести? Арджуна, почему ты так поспешно берёшь в руку этот великий меч? Герой необычайной отваги, я спрашиваю: что ты желаешь совершить сейчас, что, разгневавшись, поднимаешь клинок?» Ваю-дева сказал: «Царь (Юдхиштхира) изнемог, изранен и скорбит. В битве Карна пронзил и изорвал его градом острых стрел. Более того, даже когда царь не сражался, сын колесничего без устали поражал его стрелами, тяжко раня.»
संजय उवाच
The passage highlights how anger can drive even a great warrior toward rash action, and it frames the ethical need for restraint and clarity of purpose in war—especially when provoked by the suffering and humiliation of one’s kin.
Arjuna is seen angrily taking up a sword, prompting questioning about his intent. The explanation given is that Yudhishthira has been badly wounded and demoralized by Karna’s relentless arrow-fire, even at moments when Yudhishthira was not actively fighting.