Shloka 39
कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira
अर्जुन बोले--भगवन्! बलाक नामक व्याध और नदियोंके संगमपर रहनेवाले कौशिक मुनिकी कथा कहिये, जिससे मैं इस विषयको अच्छी तरह समझ सकूँ ।। वायुदेव उवाच पुरा व्याधो5भवत् कश्चिद् बलाको नाम भारत । यात्रार्थ पुत्रदारस्य मृगान् हन्ति न कामतः,भगवान् श्रीकृष्णने कहा--भारत! प्राचीनकालमें बलाक नामसे प्रसिद्ध एक व्याध रहता था, जो अपनी स्त्री और पुत्रोंकी जीवनरक्षाके लिये ही हिंसक पशुओंको मारा करता था, कामनावश नहीं
Arjuna uvāca—bhagavan! balāka-nāmaka-vyādhaḥ nadīnāṃ saṅgame vasatā kauśikena muninā saha yā kathā, tāṃ kathaya, yayāham etad viṣayaṃ samyag avagaccheyam. Vāyudeva uvāca—purā vyādho 'bhavat kaścid balāko nāma, bhārata; yātrārthaṃ putra-dārasya mṛgān hanti na kāmataḥ.
Арджуна сказал: «О Благословенный, поведай мне историю охотника по имени Балака (Balāka) и мудреца Каушики (Kauśika), жившего у слияния рек, чтобы я ясно понял это дело». Ваю сказал: «В древние времена, о Бхарата (Bhārata), жил один охотник, известный как Балака. Ради пропитания и защиты жены и детей он убивал диких зверей — не из желания и не из жестокости»
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical distinction between harmful action done from desire (kāma) and the same action done under necessity for sustaining dependents (yātrārtha). It prepares a dharma-discussion where intention, motive, and context are crucial for moral evaluation.
Arjuna requests a clarifying exemplum: the story of the hunter Balāka and the sage Kauśika at a river-confluence. Vāyu begins the account by introducing Balāka as a hunter who kills game only to support his wife and children, not for pleasure.