Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

कर्णार्जुनसमागमः — The Karṇa–Arjuna Confrontation

Cosmic Spectatorship and Vows

द्रौणेरपहतान्‌ संख्ये ददृशु: स च तां तथा । प्रावर्तयन्महाघोरां नदीं परवहां तदा

drauṇer apahatān saṅkhye dadṛśuḥ sa ca tāṃ tathā | prāvartayan mahāghorāṃ nadīṃ paravahāṃ tadā ||

Санджая сказал: Они увидели тех, кто в теснине сражения был сражён сыном Дроны; и он сам, увидев их в таком виде, тогда же привёл в движение реку величайшего ужаса — реку, сметающую врага. Эта картина показывает, как доблесть воина, движимая гневом и местью, способна превратить поле брани в неумолимый поток разрушения, уносящий жизни без передышки.

द्रौणेःof Drona's son (Aśvatthāman)
द्रौणेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Genitive, Singular
अपहतान्slain/struck down
अपहतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपहत
FormMasculine, Accusative, Plural
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
ददृशुःthey saw
ददृशुः:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ताम्her/that (river/stream)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
तथाthus/in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्रावर्तयत्set in motion/caused to flow
प्रावर्तयत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + वृत्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular
महा-घोराम्very terrible
महा-घोराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहा + घोर
FormFeminine, Accusative, Singular
नदीम्a river/stream
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
पर-वहाम्carrying away others (sweeping away foes/men)
पर-वहाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर + वह
FormFeminine, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
द्रौणेः / द्रोणपुत्र (Droṇa’s son, Aśvatthāman)
नदी (river—metaphorical)

Educational Q&A

The verse highlights the moral peril of unrestrained martial fury: when vengeance and rage dominate, a warrior’s action becomes like a terrifying flood that indiscriminately sweeps away lives. It invites reflection on how power in war must be governed by dharma, or it turns into a force of devastation.

Sañjaya reports that many fighters have been felled in battle by Droṇa’s son (Aśvatthāman). Seeing the carnage, he intensifies his assault, described metaphorically as unleashing a dreadful ‘river’ that carries away the enemy—an image for a surging, unstoppable onslaught.