Previous Verse
Next Verse

Shloka 136

दुःशासनवधः (Duḥśāsana-vadha) — Bhīma’s vow-fulfillment in combat

प्रभिन्न इव मातड़्रो रुधिरेण परिप्लुत: । सहदेवके बाणोंसे विद्ध होकर दुर्योधन अनेक शिखरोंवाले पर्वतके समान सुशोभित हुआ। खूनसे लथपथ होकर वह मदकी धारा बहानेवाले मदमत्त हाथीके समान जान पड़ता था

sañjaya uvāca | prabhinna iva mātaṅgo rudhireṇa pariplutaḥ | sahadevakabāṇair viddho duryodhanaḥ anekaśikharavān parvata iva suśobhitah | khūnasaṃliptas sa madakīdhārāṃ vahantīva madamattaḥ hastīva babhāse |

Санджая сказал: Пронзённый стрелами Сахадевы, Дурьодхана, залитый кровью, казался раненым слоном. Хотя он был поражён и весь в багрянце, на поле брани он всё же выделялся, словно многовершинная гора в мрачном великолепии. Кровь, струившаяся из его тела, делала его похожим на одурманенного могучего слона, из которого течёт муста — образ, подчёркивающий свирепость войны и закалку решимости среди страдания.

प्रभिन्नःsplit open; gushing (with ichor/blood)
प्रभिन्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रभिन्न (प्र-√भिद्)
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
मातङ्गःelephant
मातङ्गः:
Karta
TypeNoun
Rootमातङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
रुधिरेणwith blood
रुधिरेण:
Karana
TypeNoun
Rootरुधिर
FormNeuter, Instrumental, Singular
परिप्लुतःflooded, drenched
परिप्लुतः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरिप्लुत (परि-√प्लु)
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Duryodhana
S
Sahadeva
A
arrows (bāṇa)
E
elephant (mātaṅga/hastī)
M
mountain (parvata)

Educational Q&A

The verse highlights the brutal reality of war: even when grievously wounded, a warrior’s outward ‘splendor’ can persist, but it is a grim magnificence born of violence. It invites reflection on how pride and resolve can harden amid suffering, and how battlefield glory is inseparable from bloodshed and its moral cost.

Sanjaya describes Duryodhana after he has been pierced by Sahadeva’s arrows. Duryodhana is drenched in blood yet still appears formidable—likened to a many-peaked mountain and to a wounded, musth-elephant with fluid streaming—emphasizing his battered but imposing presence in the battle.