Shloka 10

शरवर्षेण महता प्रत्यवारयदागतान्‌ | नरेश्वर! वैकर्तन कर्णने वहाँ आये हुए सम्पूर्ण महाधनुर्धरोंको अपने बाणोंकी भारी वर्षासे रोक दिया ।। शरौघान्‌ विसृजन्तस्ते प्रेरयन्तश्न॒ तोमरान्‌

sañjaya uvāca | śaravarṣeṇa mahatā pratyavārayad āgatān | nareśvara! vaikartanaḥ karṇo vahāṃ āye hue sampūrṇa mahādhanuḥdharān ko apane bāṇoṃ kī bhārī varṣā se rok diyā || śaraughān visṛjantaste prerayantashna tomarān ||

Санджая сказал: О царь, Вайкартана Карна могучим дождём стрел остановил наступавших — всех великих лучников, что двинулись на него. Хотя они продолжали осыпать его тучами стрел и метать томары, ответный град Карны сдержал их, и их натиск захлебнулся среди бури оружия.

शरवर्षेणby a rain of arrows
शरवर्षेण:
Karana
TypeNoun
Rootशरवर्ष
FormNeuter, Instrumental, Singular
महताgreat, mighty
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रत्यवारयत्checked, held back
प्रत्यवारयत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति + अव + √वृ (वारयति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
आगतान्those who had come
आगतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootआ + √गम् (गत)
FormMasculine, Accusative, Plural
शरौघान्streams/volleys of arrows
शरौघान्:
Karma
TypeNoun
Rootशरौघ
FormMasculine, Accusative, Plural
विसृजन्तःreleasing, discharging
विसृजन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootवि + √सृज्
FormPresent participle (Parasmaipada), Masculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रेरयन्तःhurling, sending forth
प्रेरयन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + √ईर्/√इर् (प्रेरयति)
FormPresent participle (Parasmaipada), Masculine, Nominative, Plural
तोमरान्javelins, lances
तोमरान्:
Karma
TypeNoun
Rootतोमर
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
K
Karna (Vaikartana)
D
Dhritarashtra (addressed as Nareśvara/king)
A
arrows (śara, bāṇa, śaraugha)
S
spears/javelins (tomara)

Educational Q&A

The verse foregrounds the kṣatriya ethic of steadfastness under attack: disciplined force used to check an advancing enemy. It also highlights the Mahābhārata’s moral tension—martial excellence can be admirable as duty, yet it serves a destructive war, inviting reflection on the cost of prowess when dharma is contested.

Sanjaya reports to the king that Karna, called Vaikartana, halts the advance of many great archers by unleashing an intense rain of arrows. The battlefield is depicted as a mutual exchange of missiles—streams of arrows and hurled spears—yet Karna’s counterattack successfully checks the oncoming force.