Shloka 4

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

Devanagari script

तावकं तु बल॑ दृष्टवा भीमसेनात्‌ पराड्मुखम्‌ । यत्नेन महता राजन्‌ पर्यवस्थापयद्‌ बली,राजन्‌! आपकी सेनाको भीमसेनके भयसे विमुख हुई देख बलवान्‌ कर्णने बड़े यत्नसे उसे स्थिर किया

Transliteration

tāvakaṁ tu balaṁ dṛṣṭvā bhīmasenāt parāṅmukham | yatnena mahatā rājan paryavasthāpayad balī ||

Translation

Санджая сказал: О царь, увидев, что твое войско, устрашившись Бхимасены, обратилось вспять, могучий Карна с великим усилием вновь собрал его и восстановил строй, сделав его твердым и устойчивым.

Word by Word

• तावकम्: your (army)
• तावकम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: तावक
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• बलम्: army/force
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• दृष्ट्वा: having seen
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund)

• भीमसेनात्: from Bhimasena
• भीमसेनात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: Masculine, Ablative, Singular

• पराङ्मुखम्: turned away/facing away
• पराङ्मुखम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पराङ्मुख
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• यत्नेन: with effort
• यत्नेन: Karana
• Type: Noun
• Root: यत्न
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• महता: great
• महता: Karana
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• पर्यवस्थापयत्: he steadied/caused to stand firm
• Type: Verb
• Root: परि-अव-स्था-√प (स्थापयति)
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

• बली: the mighty one
• बली: Karta
• Type: Adjective
• Root: बलिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra
• Bhīmasena
• Karṇa
• Kaurava army