Shloka 5
कर्णस्य सेनापत्याभिषेकः | Karṇa’s Consecration as Commander-in-Chief
Devanagari script
इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वमें संजय-वाक्यविषयक पाँचवाँ अध्याय पूरा हुआ,पज्चालानां महेष्वासा: सर्वे युद्धविशारदा: । द्रोणेन सह संगम्य गता वैवस्वतक्षयम् युद्धकी कलामें कुशल सम्पूर्ण पांचाल महाधनुर्धर द्रोणाचार्यसे टक्कर लेकर यमलोकमें जा पहुँचे हैं
Translation
Санджая сказал: Все великие лучники Панчалы, искусные в воинском деле, сойдясь в бою с Дроной, достигли удела Вайвасваты (Ямы) — ушли в царство Ямы.
Word by Word
पाञ्चालानाम्of the Panchalas
पाञ्चालानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Genitive, Plural
महेष्वासाःgreat bowmen
महेष्वासाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धविशारदाःskilled in battle
युद्धविशारदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुद्धविशारद
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रोणेनwith Drona
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
संगम्यhaving met/encountered
संगम्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम् + गम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund), Non-finite
गताःwent / have gone
गताः:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
वैवस्वतक्षयम्the abode of Vaivasvata (Yama), i.e., death-world
वैवस्वतक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैवस्वतक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes