Shloka 11

कर्णस्य सेनापत्याभिषेकः | Karṇa’s Consecration as Commander-in-Chief

Devanagari script

अम्बष्ठस्य सुतः श्रीमान्‌ मित्रहेतो: पराक्रमन्‌ । आसाद्य लक्ष्मणं वीर दुर्योधनसुतं रणे

Transliteration

ambaṣṭhasya sutaḥ śrīmān mitrahetoḥ parākraman | āsādya lakṣmaṇaṃ vīra duryodhanasutaṃ raṇe ||

Translation

Санджая сказал: Славный сын амбаштхи (сословия), сражаясь ради своего союзника Митры, двинулся вперёд и в самой гуще боя сошёлся с доблестным Лакшманой, сыном Дурьодханы. Этот эпизод показывает, как на войне верность и союзы ведут людей к прямому столкновению, где личная доблесть испытывается узами дружбы и долга.

Word by Word

• अम्बष्ठस्य: of (the) Ambastha
• अम्बष्ठस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: अम्बष्ठ
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सुतः: son
• सुतः: Karta
• Type: Noun
• Root: सुत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• श्रीमान्: splendid, illustrious
• श्रीमान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मित्रहेतोः: of (his) friend-cause / for a friend's sake
• मित्रहेतोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: मित्रहेतु
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• पराक्रमन्: he exerted himself / he advanced valiantly
• Type: Verb
• Root: पराक्रम
• Form: Imperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada

• आसाद्य: having approached / having encountered
• Type: Verb
• Root: आ + सद्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Active

• लक्ष्मणम्: Lakshmana
• लक्ष्मणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• वीर: O hero
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• दुर्योधनसुतम्: Duryodhana's son
• दुर्योधनसुतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दुर्योधनसुत
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Neuter, Locative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Lakṣmaṇa (son of Duryodhana)
• Duryodhana
• Mitra (ally/friend referenced as Mitrahetu)
• Ambaṣṭha (caste designation)