अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
न मया तादृशो राजन दृष्टपूर्व: पराक्रम: । संग्रामे यादृशो द्रौणे: कृष्णौ संछादयिष्यत:,राजन्! समरांगणमें श्रीकृष्ण और अर्जुनको बाणोंद्वारा आच्छादित करनेवाले अश्वत्थामाका जैसा पराक्रम उस दिन देखा गया, वैसा मैंने पहले कभी नहीं देखा था
na mayā tādṛśo rājan dṛṣṭapūrvaḥ parākramaḥ | saṅgrāme yādṛśo drauṇeḥ kṛṣṇau saṃchādayiṣyataḥ ||
Санджая сказал: О царь, я никогда прежде не видел такой доблести, какую явил в бою Ашваттхама, сын Дроны, когда он осыпал стрелами так, что покрыл ими и Кришну, и Арджуну. Это свидетельство подчёркивает пугающую напряжённость ратного мастерства на поле брани: необычайная сила может на миг затмить даже самых прославленных героев, но всё же остаётся связанной с более широким нравственным судом войны.
संजय उवाच
The verse highlights the awe-inspiring, even overwhelming, power that can arise in war, while implicitly reminding the listener that such power is not the final measure of righteousness. Sañjaya’s testimony magnifies martial excellence yet leaves space for the Mahābhārata’s larger ethical frame: prowess (parākrama) is real and fearsome, but dharma and consequence ultimately judge the war’s actors.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Aśvatthāmā, Droṇa’s son, displayed unprecedented valor on the battlefield by releasing such a dense volley of arrows that it seemed to cover both Kṛṣṇa and Arjuna. The moment emphasizes the intensity of the combat and the formidable capability of Aśvatthāmā.