कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament
तदिदं समनुप्राप्तं व्यसनं सुमहात्ययम् । जिससे आपके पुत्रोंने विजयकी आशा लगा रखी थी, जो वैरका मुख बना हुआ था, उससे पाण्डुपुत्र अर्जुन पार हो गये। महाराज! पहले आपने हितैषी बन्धुओंके कहनेपर भी जिसकी ओर ध्यान नहीं दिया, वही यह महान् विनाशकारी संकट प्राप्त हुआ है ।। ५७-५८ ई | पुत्राणां राज्यकामानां त्वया राजन् हितैषिणा,राजन्! आपने राज्यकी कामना रखनेवाले अपने पुत्रोंक हितकी इच्छा रखते हुए सदा उन पाण्डवोंके अहित ही किये हैं; आपके उन्हीं कर्मोका यह फल प्राप्त हुआ है
tad idaṃ samanupprāptaṃ vyasanaṃ sumahātyayam | yasmād yuṣmāka-putraiḥ vijayāśā niveśitā āsīt, yo vairasya mukhaṃ babhūva, tasmāt pāṇḍuputro 'rjunaḥ pāragaḥ | mahārāja! pūrvaṃ tvayā hitaiṣibandhubhiḥ ukte 'pi yasmin na manas kṛtaṃ, sa evāyaṃ mahān vināśakaraḥ saṅkaṭaḥ prāptaḥ || putrāṇāṃ rājyakāmānāṃ tvayā rājan hitaiṣiṇā, sadā teṣāṃ pāṇḍavānām ahitam eva kṛtam; teṣāṃ karmaṇāṃ phalam idaṃ prāptam ||
Санджая сказал: Ныне на тебя обрушилось это страшное, едва преодолимое бедствие. То самое препятствие, на которое твои сыновья возложили надежду победы,—самые «врата» вражды,—Арджуна, сын Панду, уже перешёл. О царь, великая, губительная смута, с которой ты столкнулся сегодня, есть именно то, чему ты прежде отказался внимать, даже когда родичи-доброжелатели говорили ради твоего блага. И, о царь, хотя ты уверял, что ищешь пользы для сыновей, жаждущих царства, ты вновь и вновь действовал лишь во вред Пандавам; эта беда — плод тех деяний.
संजय उवाच